Wie maakt deze nieuwsbrief?

De nieuwsbrief wordt samengesteld door het kennisteam bijengezondheid. Dit team is een samenwerking tussen bijenhouders en wetenschappers binnen het Netwerk Bijengezondheid Nederland. Het doel is helder: kennis over bijengezondheid toegankelijk maken voor de praktijk.

Dat gebeurt door:

• (internationale) vakbladartikelen en wetenschappelijke studies te lezen,

• deze te vertalen en samen te vatten,

• en de belangrijkste inzichten te bundelen in deze nieuwsbrief.

De nieuwsbrief is in eerste instantie bedoeld voor leden van de Werkgroepen Diagnose en Bijengezondheid en voor Bijengezondheidscoördinatoren, maar ook andere imkers die zich willen verdiepen in bijengezondheid kunnen hier veel van leren.

Het kennisteam bestaat uit:

• Annet Kunneke – bijengezondheidscoördinator, docente imkeren, werkgroeplid Zuid-Holland en betrokken bij de Taskforce Aziatische Hoornaar

• Chrys Charpentier – bijengezondheidscoördinator, bijenleraar, werkgroeplid Noord-Brabant en oud-dierenarts

• Bert Hazelaar – voorzitter van het NBN, bestuurslid NBV, werkgroeplid team Noord en oud-dierenarts

• Severine Kotrschal – onderzoeker bij Bijen@WUR

• Dirk-Jan Valkenburg – assistent-onderzoeker Bijen@WUR en werkzaam bij het Nationaal Referentielaboratorium bijenziekten

Deze combinatie van praktijkervaring en wetenschap is precies wat deze nieuwsbrief waardevol maakt.

1. Een mogelijk nieuw middel tegen de varroamijt – hoopvol, maar nog niet klaar

In de nieuwsbrief wordt een nieuwe techniek besproken: interferentie-RNA (i-RNA). Simpel gezegd is dit een methode die heel gericht een levensbelangrijk proces in de varroamijt kan blokkeren, waardoor de mijt sterft.

Belangrijk voor imkers:

• Het middel werkt gericht tegen varroa en lijkt bijen zelf niet direct te schaden.

• Toediening gebeurt via suikerwater.

• Onderzoek laat een duidelijke afname van varroa zien, maar geen volledige uitroeiing.

• Er zijn nog veel open vragen over lange-termijneffecten en ecologische risico’s.

• Het middel is nog niet toegestaan in Europa.

De conclusie is nuchter: veelbelovend, maar nog geen oplossing voor nu. Bestaande behandelmethoden blijven voorlopig noodzakelijk.

2. Oude raten zijn slecht voor je volk – raatvernieuwing werkt

Het tweede onderwerp is raatvernieuwing. Uit veel onderzoek blijkt dat oude raten een negatieve invloed hebben op bijengezondheid.

In eenvoudige woorden:

• Oude raten bevatten meer varroa, ziektekiemen en vervuiling.

• Bijen die erin opgroeien zijn kleiner, zwakker en leven korter.

• Volken ontwikkelen zich slechter en brengen minder honing op.

• Nieuwe raten zorgen juist voor gezondere, sterkere volken en meer opbrengst.

De praktische aanbeveling:
Vervang jaarlijks 30–50% van de oude raten.
Na 2 tot 3 jaar zijn alle raten vernieuwd. Oude was kun je beter niet hergebruiken in de bijenkast (wel geschikt voor kaarsen).

Samengevat

Deze nieuwsbrief laat twee dingen duidelijk zien:

• Nieuwe technieken tegen varroa bieden perspectief, maar vragen voorzichtigheid en goed onderzoek.

• Goed imkervakmanschap, zoals raatvernieuwing, heeft nu al aantoonbaar effect op gezonde bijenvolken.

📎 Lees de volledige nieuwsbrief van het Netwerk Bijengezondheid Nederland – editie 5 (januari 2026)