Belgische doorbraak: Slimme AI-val moet Aziatische Hoornaar vangen en bijen sparen

ANTWERPEN – In de steeds intensiever wordende strijd tegen de Aziatische Hoornaar (Vespa velutina) is in België een potentieel revolutionair wapen onthuld. Het Vlaams Bijeninstituut (VBI) ontwikkelt, in samenwerking met het technologiebedrijf Strygoo, een 'slimme val' die op basis van kunstmatige intelligentie (AI) de invasieve exoot kan onderscheiden van inheemse insecten.

Het systeem, dat momenteel de prototypefase ingaat, belooft een einde te maken aan het grootste dilemma van de huidige vallen: de massale bijvangst van bijen, hommels en andere cruciale bestuivers.

Het probleem van de 'domme' val

Terwijl de populatie Aziatische Hoornaars in 2025 in de Benelux explodeerde, nam ook de roep om effectieve vallen toe. De huidige lokpotten en selectieve vallen vangen weliswaar hoornaars, maar doden tegelijkertijd grote hoeveelheden inheemse insecten. Dit maakt de vallen contraproductief voor de biodiversiteit die men juist probeert te beschermen.

Vooral het vangen van koninginnen in het voorjaar ('voorjaarsvangst') wordt gezien als de meest effectieve manier om de nestdruk te verlagen, maar dit was ethisch en ecologisch onverantwoord vanwege de hoge bijvangst.

Hoe de AI-val werkt

 De innovatie van het VBI en Strygoo pakt dit probleem bij de wortel aan. De 'slimme val' werkt in een paar stappen:

  1. Lokken: Een lokstof trekt insecten naar de val, net als bij een traditioneel model.

  2. Detectie: Zodra een insect een detectiezone binnengaat, wordt het gefilmd door een geïntegreerde camera.

  3. Identificatie: Een AI-algoritme, 'getraind' op duizenden beelden, analyseert direct of het om een Aziatische Hoornaar gaat of om een andere soort (een 'non-target' insect).

  4. Selectie:

    • Wordt een Aziatische Hoornaar herkend, dan wordt deze naar een afgesloten ruimte geleid en gifvrij gedood.

    • Wordt een bij, hommel, Europese hoornaar of een ander inheems insect gedetecteerd, dan activeert de val een mechanisme dat het insect met "zachte dwang" weer veilig naar buiten leidt.

Een 'Gamechanger' voor de imkerij

Volgens het Vlaams Bijeninstituut kan deze technologie een 'gamechanger' zijn. Het maakt het voor het eerst mogelijk om op grote schaal, geautomatiseerd en selectief de Aziatische Hoornaar te bestrijden zonder de lokale biodiversiteit te schaden.

"Als dit systeem op de markt komt, kunnen we imkers en natuurbeheerders eindelijk een instrument geven dat chirurgisch te werk gaat," aldus een woordvoerder van het VBI. "Het biedt hoop in een strijd die we met de huidige middelen, zoals het handmatig verdelgen van duizenden nesten, dreigden te verliezen."

De eerste prototypes van de AI-val worden nog dit najaar gebouwd. De verwachting is dat veldtesten in het cruciale voorjaar van 2026 van start zullen gaan

Bronnen:

 

 

Nieuws Overzicht