1. Natuurlijke parasieten gevonden, maar effect beperkt

In Europa en Azië zijn diverse natuurlijke vijanden van de Aziatische hoornaar ontdekt. De conopide vlieg (Conops vesicularis) parasiteert koninginnen, en in Frankrijk is ook een mermithide aaltje vastgesteld. Daarnaast blijkt in Zuid-Korea dat strepsipteren (Xenos spp.) hoornaars kunnen steriliseren. Deze parasieten zorgen voor biologische druk, maar een breed effect op populaties is tot nu toe niet aangetoond.

2. Feromonen en vallen: kansrijk maar nog in onderzoek

Onderzoekers hebben de seksferomonen van de Aziatische hoornaar geïdentificeerd, die vooral mannetjes aantrekken. Dit biedt perspectief voor selectieve monitoring. Claims dat nieuwe lokstoffen de vangst van koninginnen met tientallen procenten verhogen, zijn echter nog niet onderbouwd. Selectieve vallen zijn in ontwikkeling, maar onafhankelijke evaluatie is nodig om bijvangst te beperken.

3. Drones en AI-technieken versnellen opsporing

Nieuwe technieken helpen nesten sneller te vinden. AI-herkenning (VespAI) wordt al getest in het VK, en in Nederland worden zendertrackers gebruikt. Ook akoestisch onderzoek laat zien dat nesten een herkenbare toon (~125 Hz, 51 dB) hebben, waarmee ze op ~20 meter afstand gelokaliseerd kunnen worden. Deze methoden zijn veelbelovend, maar commerciële toepassing staat nog aan het begin.

4. Ecologische impact: brede prooikeuze

Uit DNA-metabarcoding blijkt dat de hoornaar niet alleen honingbijen belaagt, maar ook vliegen, vlinders en andere wespen. Eén nest kan gemiddeld 11 kilo insectbiomassa per seizoen consumeren. Daarmee vormt de soort een serieuze bedreiging voor bijenvolken én voor de insectenfauna in brede zin. Effecten op wilde bestuivers zijn lokaal duidelijk merkbaar, maar exacte populatiecijfers ontbreken nog.

5. Mildere winters verhogen overlevingskans koninginnen

Nesten zelf overwinteren niet, maar bevruchte koninginnen kunnen dankzij zachte winters beter overleven. In het VK is dit genetisch bevestigd. Dit betekent dat in Nederland meer koninginnen de lente halen en er dus meer voorjaarsnesten ontstaan. Voor imkers en beheerders is het belangrijk om in het vroege seizoen alert te zijn op koninginnen en prille nesten.

Bronnen

1. Darrouzet, E. et al. (2015). Parasitoid fly (Conops vesicularis) parasitizing Vespa velutina. Apidologie. Link
2. Villemant, C. et al. (2015). Mermithid nematodes as native enemies of Vespa velutina. Biological Invasions. Link
3. Kim, I-K. et al. (2025). Stylopization by Xenos spp. in Vespa velutina. Parasite Journal. Link
4. Wen, P. et al. (2017). The sex pheromone of Vespa velutina. Scientific Reports. Link
5. Rojas-Nossa, S.V. et al. (2023). Selectiveness of baited traps for Vespa velutina. Insects. Link
6. University of Southampton (2025). Asian hornets have a unique sound. Link
7. University of Exeter (2024). VespAI: AI helps detect invasive hornets. Link
8. Robor Nature (2025). Transmitter-tracking for Asian hornet nests. Link
9. Rome, Q. et al. (2021). Predatory habits of Vespa velutina: ~11.3 kg insect biomass per nest. Ann. Soc. Entomol. France. Link
10. DEFRA/APHA (2024). Evidence of overwintering queens in the UK. Link

Wat betekent dit concreet voor de imker?

• Blijf de ontwikkelingen rondom feromoonlokstoffen volgen, want het pilotproject in Zuid-Limburg kan binnenkort ook jou helpen om effectiever koninginsoffensieven te bestrijden.

• Bereid je voor op het gebruik van nieuwe drone-technologie; dit zal de komende jaren het opsporen van nesten drastisch veranderen.

• Besteed extra aandacht aan bescherming van wilde bestuivers in je omgeving; het effect van de hoornaar reikt verder dan alleen de bijenkasten.

• Houd rekening met mogelijke overwinterende nesten en pas je controle- en bestrijdingsmomenten hierop aan.

 Imkers Nederland blijft in nauw contact met onderzoekers, overheid en tech-ontwikkelaars om deze nieuwe ontwikkelingen actief te volgen en te ondersteunen.

 📄 Beleidsupdate mei 2025:

Op 28 mei 2025 heeft de staatssecretaris van Landbouw bevestigd dat de Aziatische hoornaar zich inmiddels wijdverspreid heeft gevestigd in Nederland. In een Kamerbrief wordt duidelijk gemaakt dat volledige uitroeiing niet langer als haalbaar wordt beschouwd. De inzet verschuift van uitroeiing (EU-verordening artikel 17) naar beheersing (artikel 19).

Provincies krijgen meer verantwoordelijkheid in de bestrijding, met name gericht op kwetsbare natuurgebieden en bij ernstige overlast. Deze koerswijziging onderstreept het belang van blijvende meldingsbereidheid, gerichte lokale samenwerking en voorlichting aan imkers en burgers.

 👉 Meer informatie: rijksoverheid.nl – Kamerbrief 28 mei 2025