Wat is de Copa-cogeca?

Wat is de Copa-cogeca?

Wat is de Copa-cogeca? 

Copa-cogeca is de Europese koepelorganisatie waarbij ruim zestig landbouworganisaties uit alle EU landen zijn aangesloten. Deze organisatie heeft een commissie (Working party on honey) die zich bezighoudt met bijen en bijenproducten. Deze commissie ontwikkelt een Europees beleid voor de bijenhouderij. Met haar ideeën en plannen spant ze zich in om het beleid van de Europese Unie te beïnvloeden. Het zal duidelijk zijn dat ook de Nederlandse bijenhouderij daarmee gediend is. Reden voor de Imkersnederland om in samenwerking met o.a. de NCvB om te zorgen voor een Nederlandse inbreng. Arie Kreike bekleedt namens LTO-Nederland een zetel in de "Working party on honey" m.i.v. april 2016.


Copa cogeca,

Working party on honey,

Verslag, bijeenkomst d.d. 11-05-2016 te Brussel.

LTO afgevaardigde Arie Kreike.

Landen vertegenwoordiging aanwezig: Duitsland, Frankrijk, België, Nederland, Groot-Brittannië, Spanje, Italië, Oostenrijk, Tsjechië, Polen, Finland, Denemarken.

De agenda punten: Europese honingmarkt gegevens en vervalsing van honing, waren de meest aansprekende onderwerpen van deze vergadering. De behandeling daarvan nam dan ook veel tijd in beslag.

Honingmarkt

Een belangrijk document voor de Europese honingmarkt is dat van Prof. Noberto Garcia, president van de internationale honing export organisatie. Zijn data over de honingexport van de eerste negen maanden van 2015 laten zien welke honing Europa binnenkomt en van welk land dat afkomstig is. Daarbij is China veruit de grootste exporteur met 106.013 ton. Zuid Amerika (Mexico-Argentinië) volgt op de tweede plaats 72.319 ton.

Opvallend is ook de positie van Spanje, België en Nederland. Dit zijn de Europese landen waar meer honing (vooral Chinese) wordt geïmporteerd dan geconsumeerd. 

Op basis van data uit China kan worden vastgesteld dat in China gemiddeld 50 kg honing per kast wordt geoogst tegenover gemiddeld 20 kg in Europa. Dit zet vraagtekens bij de betrouwbaarheid van de Chinese honing. Bekend is dat China zeer innovatief is bij het verkrijgen van kunstmatige honing met de productie van Resin Siroop.

Of dit een rol hierbij speelt is onbekend. Artificiële Resin is zeer moeilijk traceerbaar in honing. In Europa is er nauwelijks kennis over Resin voorhanden. Voorgesteld is om contact te zoeken met Chinese onderzoekers om deze kennis te vergaren. Wordt ingestemd.

Het dumpen van niet Europese honing op de Europese markt heeft nadelige effecten voor consument en lokale imkers. Ten eerste is de kwaliteit van deze honing over het algemeen slecht. De consument vertrouwt de honing (incl. de Europese imker honing) niet meer. De honing wordt tegen een afbraakprijs op de markt gezet. Dit alles heeft een negatief afzet- en prijsdrukkend effect op de Europese honing.

De voorzitter plaatste hier een voetnoot: Uit beschikbare informatie blijkt dat Europese bijenhouders zeer uiteenlopende prijzen hanteren voor een kg honing. Deze lopen vanaf 1,50 euro tot 15.00 euro. Dit tienvoudige verschil stemt tot nadenken.

Voorgesteld wordt een "anti dumping file" op te zetten om instrumenten te ontwikkelen teneinde weerstand te bieden tegen het dumpen van niet EU honing op de Europese markt. Voorstel aangenomen.

Vervalsen van honing

In December 2015 zijn de voorlopige resultaten gepresenteerd van een groot onderzoek naar fraude in de honinghandel binnen de EU. 2237 monsters geschikt voor menselijke consumptie zijn onderzocht. Alle EU staten en Zwitserland en Noorwegen hebben meegewerkt. Gebleken is dat 30% van de geïmporteerde honing op een of andere wijze (onjuiste botanische en/of geografische herkomst vermelding op etiket, suiker toegevoegd), is vervalst. Ook Europees geproduceerde honing bleek in 15% van de onderzochte monsters vervalst te zijn. De traceerbaarheid van geïmporteerde honing is een groot probleem hierbij.

Voorbeeld:Chinese honing die in Spanje werd ingevoerd bleek sterk vervuild met gewasbeschermingsmiddelen. Deze honing werd de toegang tot Europa in de aankomsthaven ontzegd. Vervolgens wordt deze honing gelost in een andere Spaanse haven en duikt verpakt in potten op in Polen met op het etiket de vermelding Spaanse honing. Spanje, België en Nederland zijn de landen waar de meeste import honing aankomt. Zonder efficiënte controle (kwaliteit en traceerbaarheid) wordt deze honing in Europa verhandeld.

Een document is in voorbereiding om namens de Copa cogeca aan te bieden aan de Europese Commissie waarin we pleiten voor:

- Kwaliteit controle aan de Europese grenzen op basis van een Europese kwaliteit standaard. Deze standaard moet ook gelden voor de in Europa geproduceerde honing. Ook deze honing moet beter gecontroleerd worden.

- Een strengere controle op de etikettering daar waar het de botanische en geografische duiding betreft.

- Regels opstellen die de traceerbaarheid van geïmporteerde honing mogelijk maken.

Gelet op de krappe tijdspanne worden de leden van de working party verzocht dit document binnen 14 dagen na ontvangst van commentaar te voorzien. Naast deze grote onderwerpen kwamen de volgende zaken aan de orde: Aethina tumida (kleine kast kever). Dit is vooral in Italië een groot probleem. De verantwoordelijke veterinaire dienst in dat land laat volgens de Italiaanse vertegenwoordiging veel steken vallen. Vespa velutina (Aziatische hoornaar). Imkers in Spanje, Portugal en zuid Frankrijk hebben zeer veel schade als gevolg van dit insect. Naar verwachting zal dit insect naar het noorden van Europa optrekken. Inmiddels is dit insect door de EU op de lijst van " Invasive aliën species" gezet. Deze regeling zal naar verwachting binnen 2 a 3 maanden effectief worden. Voor Nederland betekent dit dat de overheid binnen 18 maanden nadien een monitoring systeem moet hebben opgezet. Ten slotte is er nog geïnformeerd naar de stand van zaken in de deelnemende landen inzake de voorwaarden verbonden aan de Europese subsidie, zoals het  transparant inventariseren van het aantal bijenhouders/kasten enz. Zoals bekend voldoet Nederland daar nog niet aan. Ze hebben de tijd tot 2017. De vraag is of Nederland daar wel aan wil voldoen, daar de kosten van een registratie wellicht niet in verhouding staan tot de te verkrijgen subsidie. Dat ieder land daar op zijn eigen wijze mee omgaat, bleek wel tijdens de vergadering. Frankrijk bleek in ene veel meer kasten te bezitten dan men aanvankelijk had opgegeven. Reden; ook zes ramers en andere baby volkjes worden daar nu meegeteld. Duitsland wil slechts eenmalige gegevens leveren. Geen controle of monitoring. Afwachten wat de EU doet.


Verslag bijeenkomst working party on honey van de Copa-cogeca gehouden op 24-11-2016 te Brussel.

Ontwikkelingen op de Europese honingmarkt.

Bijzondere aandacht was er voor de geïmporteerde honing vanuit landen buiten de EU. Over 2016 zien we een afname van Chinese honing. Dat gat wordt opgevuld met een toename van Oekraïense en Argentijnse honing. M.b.t. de Argentijnse honing werd opgemerkt dat daar partijen tussen zitten met een vervuiling aan gewasbeschermingsmiddelen die boven de toegestane norm ligt. Europese handelaren kopen deze onverkoopbare partijen voor een luttel bedrag op, mixen die met goede honing opdat het vervuilingniveau onder de maximale norm komt en verkopen de honing voor een lage prijs die in hun geval altijd nog veel winst oplevert. Het wordt tijd dat er een strenge Europese standaard komt waaraan alle honing, die in de EU worden verhandeld, moeten voldoen. Over deze standaard meer bij de volgende agenda punten.

Geavanceerde onderzoeksmethoden

In september is door het presidium van de Copa- cogeca het door de working party geproduceerde document inzake de vervalsing van honing, aangenomen en aan de EU commissie aangeboden. Al eerder hadden we in dat kader aan de commissie laten weten dat er geavanceerde methoden moesten worden ontwikkeld door het Joint Research Centre van de EU te Brussel. Deze zijn nodig om de vervalsers voor te blijven. Tevens wilden wij een honing referentie database en EU Bio-bank van honingen, suikers, syropen en bijenvoeding. In de Civil Dialogue group meeting (overleg met de vertegenwoordigers van de EU commissie) van 24 -11-2016 is de visie van de EU commissie terzake verwoord; De door het JRC voorgestelde onderzoeksmethode EA-ITMS en LC-IRMS worden door de commissie aanbevolen voor business 2 business testing. Tevens zijn de methoden geschikt om te controleren of honing voldoet aan de criteria van 2001/110/EC en als een screening test voor officiële controle van voedsel fraude. Hoewel het standpunt van de commissie een begin is zijn wij van mening dat er nog vervolg stappen moeten worden genomen. Daarbij hebben we erop aangedrongen de bijensector actiever te betrekken bij deze vervolgstappen.

Definitie bijenproducten

Er bestaan in de lidstaten verschillende definities voor hetzelfde bijenproduct. Dat is verwarrend voor de handel in bijenproducten. Want waar het in de ene staat een voedingsmiddel is kan het in de andere staat een voedingsupplement zijn. Inzake propolis bv. noemt de ene staat het een cosmetisch product en een ander het een medicijn. We hebben de commissie verzocht de tekst van de single CMO Annex I, Part XXII en Annex II, Part IX aan te passen. Daarbij de door ons geleverde definities te gebruiken. In algemene zin zouden deze definities een harmonisatie op EU niveau te weeg brengen. Daarbij hebben we de aanbeveling gedaan deze definities gepaard te laten gaan met fysische en chemische en onmiskenbare biologische criteria.

ISO

Zoals eerder opgemerkt en ook bij het voorgaande punt aan de orde, is standaardisering van bijenproducten hoog nodig. Een Europese standaard en traceability van de bijenproducten zijn de primaire middelen om fraude te bestrijden. We zijn daarbij deels afhankelijk van de politieke wil van de commissie maar we kunnen ook zelf wat doen. Gebleken is dat de working party on honey conform de ISO reglementen deel kan nemen aan het overleg inzake de door ISO op te stellen standaard voor bijenproducten. De working party heeft daartoe besloten. Op deze wijze zijn we op twee fronten bezig. ISO internationaal en EU voor Europa.

Het bijenwas probleem

Onder auspiciën van CARI, UCL en Apimondia wordt er door de Universiteit van Zagreb, faculteit landbouw middels een FTIR spectroscopy bijenwas onderzocht. Daar is men in 2014 mee begonnen en ook dit jaar heeft dat weer plaats gevonden. Er zijn in totaal 236 kunstraat monsters verzameld, 2014 n=61, 2015 n=64 en 2016 n=111. Gehaald bij producenten en gespecialiseerde bijenhouderij producten winkels, verdeeld over 14 Europese landen ( Oostenrijk, Bosnië, Kroatië, Duitsland, Frankrijk, Hongarije, Italië, Kosovo, Macedonië, Nederland, Polen, Servië, Slovenië en Zweden) en 5 landen buiten de EU (Australië, Argentinië, Cameroon, China en Rusland).

Uitkomst onderzoek

2014, 82% van de monsters vervalst met paraffine, sommige monsters tot 92,7% paraffine. Geen andere vervalsingen werden getraceerd.

2015, 77,4 % van de monsters vervalst met paraffine, sommige monsters tot 95% paraffine. Andere toevoegingen: runder en schapen vet 10% (1 monster uit Bosnië ) en 1 monster uit Polen met stearine zuur 15%.

2016, 70,5% van de monsters vervalst met paraffine, sommige monsters tot 94,2% paraffine. In 6 monsters uit Nederland zat 20-35% stearine zuur. In de slotverklaring van het betreffende onderzoeksdocument worden mogelijke oorzaken genoemd.

1, Het gebruik van was die uit de kaarsenmakerij komt.

2. Wasraat uit China bevat illegale substanties, 17 monsters genomen van 12 verkoopadressen in Frankrijk geven het volgende beeld:

- 16 stuks bevatten pesticiden.

- 8 stuks bevatten acaricides, chemisch middel dat mijten dood.

- 1 bevatte een synergist, chemische stoffen die een reactie mogelijk maken.

- 3 stuks bevatten insecticiden.

3. Verontreiniging van was als gevolg van het bestrijden van insecten in de bijenhouderij alsmede het gebruik van middelen om het lossen van de was tijdens de productie mogelijk te maken.

4. Aanwezigheid van kunstmatige was die het smeltpunt verlaagd.

5. Aanwezigheid stearine zuur.

De Aziatische hoornaar

Begin dit jaar is door de Europese commissie de Aziatische hoornaar (Vespa Velutina) op de lijst van invasive species gezet. Dat betekent dat op dit moment de lidstaten drie typen maatregelen m.b.t. monitoring, uitroeiing en riskmanagement moeten hebben genomen. Uit meldingen in de EU is vast komen te staan dat de hoornaar zich inmiddels genesteld heeft in: Italië, Spanje, Portugal Frankrijk, Oostenrijk België en Engeland. Een niet officiële melding is gemaakt t.a.v. Duitsland. Gelet op deze spreiding zal het niemand verbazen dat we in Nederland binnenkort ook van dit insect bezoek krijgen dan wel al hebben gehad. Voor bijenhouders is dit insect een ernstige bedreiging en daarmee indirect ook voor de bestuiving van gewassen. Deze hoornaar valt de gehele familie Apidae (bijen en hommels) aan en dat zijn dat belangrijke bestuivers in de land en tuinbouw. In Portugal moeten bijenhouders in een cirkel van 500 meter om hun bijenstand vallen plaatsen en dagelijks onderhouden willen ze nog kunnen blijven imkeren. De negatieve effecten van dit insect  moeten beslist niet worden onderschat.

Brexit

Er is verkennend gesproken over de positie die de Britse collega`s kunnen/mogen/willen innemen in de working party als de Brexit een feit is. Tot slot hebben de Finse collega`s een onderwerp aan de orde gesteld waar wij in Nederland niet bang voor hoeven te zijn. Het gaat over het vernielen van bijenkasten door beren. Hoe dat tegen te gaan en wie betaalt de kosten.

Arie Kreike

LTO-Nederland gedelegeerde

working party on honey van de Copa-cogeca

27-11-2016


COPA en COGECA reactie op de voorlopige resultaten van het GECOÖRDINEERDE CONTROLE PLAN VOOR DE HONING SECTOR van de Commissie

De aanwezigheid van vervalste honing op de markt is zeer schadelijk en rechtstreeks van invloed op het inkomen van de imker en de reputatie van honing. Copa-Cogeca heeft daarom een brief aan commissaris De Gucht verzonden op 26 juni 2013 betreffende de invoer van honing uit China. Sindsdien heeft DG SANTE een uitgebreid controle plan ter hand genomen om vervalste honing te ontdekken.
Hoewel de definitieve resultaten van dit controleplan nog niet zijn gepubliceerd, blijkt uit de voorlopige resultaten dat de situatie inderdaad ernstig is, bijna 20% van alle honing wordt mislabelled.  Alle 28 lidstaten, samen met Zwitserland en Noorwegen verzamelden 2237 monsters honing. 19% van deze monsters bleken de etiketten niet in overeenstemming met de voorschriften, 13% was kreeg een verdacht  predicaat. De verdeling van de monsters is als volgt:
- 2% van de monsters werden op grensovergangen geselecteerd - 2% van deze waren niet in overeenstemming met e voorschriften en 29% was verdacht.
- 15% van de monsters kwamen van producenten - 15% daarvan waren voldeden niet aan de voorschriften en 10% was verdacht.
- 11% van de monsters werden genomen van importeurs of groothandelaars - 19% van deze voldeden niet aan de voorschriften en 9% was verdacht.
- 14% van de monsters kwamen uit de verpakking of verwerkende industrie - 17% voldeden niet aan de voorschriften en 8% was verdacht.
- 58% van de monsters werden afgenomen van retailers of handelaren - 10% van deze voldeden niet aan de voorschriften en 8% was verdacht.

De Commissie en het Joint Research Centre zijn nu doende met diepgaande analyses, gelet op het grote aantal verdachte monsters kan het aantal gevallen van niet-naleving alleen nog maar stijgen. Het is daarom tijd voor een actieplan, om de markt transparanter te maken door het verwijderen van producten die het imago van de honing aantasten en die afbreuk doen aan de winstgevendheid van de bijenteelt.
Een effectief actieplan moet verschillende niveaus overspannen, variërend van lokaal tot internationaal.
Hieronder is een lijst van maatregelen bepleit door Copa-Cogeca:
- Voor boeren, verpakkers en andere actoren in de keten - is het noodzakelijk om een traceerbaarheidssysteem naar de oorsprong van honing in vaten of andere bulkcontainers te ontwikkelen. Dit zou een grotere transparantie van de markt mogelijk moeten maken. Teneinde buitensporige administratieve lasten te voorkomen, zou dit honing traceerbaarheidssysteem alleen informatie moeten bevatten inzake de naam van de imker, het batchnummer (en / of het type van honing) en het jaar van productie.
- lokaal niveau - om de geografische herkomst van honing beter te monitoren en te voorkomen dat ingevoerde goederen onder een andere honing label worden verkocht, moet de verpakking en de groothandel stadia van de keten worden beschouwd als controle punten met een potentieel risico. Punt van aandacht is dat in verschillende lidstaten, zoals Italië, het merendeel van de tests uitgevoerd wordt op monsters afkomstig van de honing producent en niet op honing dat na verpakking op de markt gebracht wordt. Het is echter van fundamenteel belang te focussen op honing die verkocht wordt in de supermarkten.
- voor de bijenteelt organisaties en bijenhouderij programma's - er moet meer gefocust worden op bewustmakingcampagnes voor bijenhouders inzake goede voedingspraktijken dat voorkomt dat siroop in de honing terecht komt.
- Nationaal niveau - zoals het nu is, verplichte controle plannen van de lidstaten richten zich op het testen op residuen van diergeneesmiddelen en niet op de kwaliteit en herkomst . Het is van essentieel belang om het spectrum van de analyses van de lidstaten te wijzigen en ook te beginnen met het opsporen van fraude.
- Europees niveau - het JRC moet betrouwbaar en geharmoniseerde analysemethoden die door een groot aantal laboratoria kan worden toegepast vast stellen. Er moet ook de nadruk gelegd worden op de ontwikkeling van nieuwe, efficiëntere technieken. Dit zou het mogelijk moeten maken om meer betrouwbare resultaten te leveren en / of zorgen voor meer toetsen om de resultaten te kunnen interpreteren. Inderdaad, uit cijfers blijkt dat het aantal gevallen van verdachte honing en verkeerd geëtiketteerde  monsters die werden geselecteerd uit upstream sectoren die leveren aan verkoop en handel, zoals invoerorganisaties, verpakking en verwerking industrie, niet meer terug te vinden zijn in de gegevens van de retail en handel.
Het is essentieel te komen tot de oprichting van een Europees centrum voor authenticatie van honing. Imkers zijn bereid om verschillende monsters af te dragen aan een dergelijk centrum, dat zou het referentiekader bevorderen.
- Voor de invoer - het is een schande dat de maatregelen in het kader van het controle plan van de Commissie weinig aandacht had voor de grote volumes geïmporteerde honing. De EU is niet zelfvoorzienend en importeert ongeveer 40% van de honing uit derde landen. Toch is slechts 2% van de genomen monsters afkomstig van grensovergang controles. Aangezien een hoog percentage van deze honing monsters verdacht (29%) is, zou in ieder geval in eerste instantie voorlopig en na vaststelling van het gecoördineerde controleplan structureel, de opsporing van fraude aan de grensposten moeten worden geëffectueerd.
- internationaal niveau - het belangrijkste derde land dat honing levert aan de EU is China, dat ongeveer 50% van de totale EU-invoer honing dekt. Het is daarom essentieel om samen te werken met China om wetenschappelijke projecten gericht op het opsporen van fraude in de bijenhouderij aldaar te ontwikkelen en te verbeteren.

De FVO moet ook China bezoeken om te controleren op veterinaire residuen en hun productiemethoden controleren. De FVO zou moeten nagaan of het mogelijk is in China honing te produceren die aan de Europese standaard voldoet, zoals de 20% vocht bovengrens, dat alleen door bijen geproduceerde honing honig mag heten, honing dient uitsluitend van planten nectar afkomstig te zijn. Industrieel gedroogde honing voldoet niet aan de Europese standaard.

Alle bovenstaande maatregelen moeten gelijktijdig worden uitgevoerd in samenwerking met de bijenhouders organisaties.

Juni 2016

AJK.

 


Meer nieuws...