Vervolgcursus bijenhouden

Doelstelling van de cursus:

De aanleiding voor deze cursus is de behoefte tot handhaving en verbetering van de kwaliteit van de bijenhouderij in Nederland. Het doel van deze cursus is imkers een inzicht te geven in alle aspecten van het bijenhouden en de winning en verwerking van bijenproducten.

Deze cursus geeft de basis voor verdere specialisatie en voor het bedrijfsmatig imkeren.

  • De cursus leidt gediplomeerde basiscursisten op tot zelfstandig imker, dat wil zeggen een imker die zonder hulp van een mentor kan bijenhouden.
  • De cursus geeft inzicht in diverse bedrijfsmethoden en handreikingen om zelfstandig te kunnen bepalen welke methode in welke situatie het meest geschikt is.
  • De cursus geeft voldoende inzichten aan de imker om voorkomende problemen adequaat en zelfstandig op te lossen.
  • De cursus geeft op theoretisch vlak inzicht in het onderkennen van diverse ziektebeelden en het bestrijden daarvan.
  • De cursus geeft inzichten in chemische en biologische behandelmethoden bij de bevordering van het volk en/of de bestrijding van ziekten.
  • De cursus leert de toepassing van geavanceerde bijenteeltgereedschappen, kasten en gebruiksvoorwerpen (invoerkooitjes, separator, hoge bodem, kirchhainers enz.) zodat hij/zij over een breder spectrum van imkermogelijkheden beschikt en daardoor beter in staat is op wisselende omstandigheden in te spelen.
  • De cursus bouwt verdiepend en verbredend voort op de basiscursus bijenhouden.

Inhoud van de cursus

Algemeen:

De cursus legt het accent op de theoretische kennis, maar kent ook een substantieel praktijkgedeelte, waarin bijzondere teeltmethoden en productiemethoden aan de hand van praktische uitvoering zullen worden aangeleerd. De onderwerpen van het praktijkgedeelte worden gekozen in overleg met de cursisten. Bovendien zullen aanwijzingen worden gegeven om zich via zelfstudie onderwerpen eigen te maken.

Theorie:

  • Leven en biologie van de honingbij (anatomie van de honingbij, ontwikkeling, levenscyclus, communicatie, feromonen enz.).
  • Basisprincipes van diverse bedrijfsmethodes ten behoeve van zwermverhindering, honingwinning, inzet voor bestuiving en voorkomen van ziekten.
  • Basisprincipes van koninginnenteelt en kwaliteitsverbetering van de bijenpopulatie op eigen stand.
  • Bijengezondheidszorg, inclusief het herkennen van ziektes en de bestrijdingsmethodes daarvoor en inclusief kennis van de wettelijke regelingen en verplichtingen.
  • Kennis van de winning en verwerking van bijenproducten zoals honing, was, propolis en stuifmeel, inclusief kennis van wettelijke normen en hygiënische maatregelen.
  • Basiskennis over inzet van bijen voor de bestuiving en over economische aspecten van het bijenhouden.
  • Inzicht in het belang van de bijen voor de omgeving en inzicht in de relatie met andere bestuivende insecten.
  • Beginselen bloembiologie.

Mogelijke praktijkonderwerpen:

  • Uitvoeren van diverse bedrijfsmethodes.

Voor de rest kan worden gekozen uit:

  • Uitvoeren van een vorm van koninginnenteelt:
  • Uitvoeren van winning en verwerking van bijenproducten:
  • Opstellen drachtplantenkalender in een bepaald gebied.

Resultaat van de cursus

De afgestudeerde is in staat:

  • Zelfstandig bijen te houden en in de bijen te werken.
  • De conditie van een bijenvolk te beoordelen.
  • Eigenschappen van een volk vast te stellen.
  • De benodigde en juiste teelttechnische maatregelen nemen.
  • Met de meest voorkomende bedrijfsmethoden het productieproces te plannen en uit te voeren.
  • Heeft kennis van een vorm van koninginnenteelt.
  • Bijenziekten en spuitschade te herkennen en de juiste behandelmethode toe te passen.
  • Preventieve en curatieve gezondheidsmaatregelen te nemen.
  • Voorlichting te geven over de bijen en het houden van bijen.
  • Drachtgebied in de omgeving herkennen en op basis daarvan een jaarplan opstellen voor het bijenvolk.
  • De kwaliteit van de bijenweide verbeteren.
  • Diverse producten uit de imkerij te winnen.
  • De cursist kan het volken prepareren voor de uitvoering van bestuiving.
  • De cursist kan afspraken maken in het kader van het uitzetten van bijenvolken.
  • De cursist kan de kwaliteitsaspecten van de eigen bijenvolken beoordelen.

De afgestudeerde heeft minimaal 80%van de praktijklessen gevolgd.

Duur en opzet van de cursus 

24 uur theorie
16 uur praktijk

Op basis van de doelstelling, de inhoud en het beoogd resultaat dient de bijenteeltleraar zelfstandig het lesprogramma in te vullen. De lesvorm is praktijkgeoriënteerdvraaggestuurd onderwijs. Voor de uitvoering van de cursus wordt gebruik gemaakt van bestaande literatuur en van een door de bijenteeltorganisatie ter beschikking gestelde lesbijenstand.De cursus bestaat uit 12 dagdelen van 2 uur theorie, 8 dagdelen van 2 uur praktijk en circa 20 uur zelfstudie. De praktijklessen zullen worden gegeven in groepen van 6 tot maximaal 8 cursisten. Per twee cursisten zal er één bijenvolk voor de praktijklessen aanwezig zijn.Omdat ervan wordt uitgegaan dat bij een deelname van meer dan 8 personen het praktijk­gedeelte moet worden gesplitst in twee groepen komt het totale aantal lerarenuren op 56. 

Toelatingseisen

Bezit van het diploma van de basiscursus of gelijkwaardig.
Minimaal een jaar lang zelfstandige praktische ervaring met ten minste drie bijenvolken.